De Witte (1934)

Door de opkomst van de "talkies" groeide de vraag naar films van eigen bodem. De Antwerpse filmdistributeur Jan Vanderheyden, die ook de nasynchronisatie van Duitse films verzorgde, besloot aan deze vraag tegemoet te komen met de verfilming van Ernest Claes' schelmenroman {De Witte}. Hij gaf hierbij de Berlijnse Edith Kiel de teugels in handen. Later zou hij met haar huwen en tot aan Vanderheydens dood bleven ze nauw met elkaar samenwerken. De "verkiezing" van de vertolkers van de Witte en zijn klasgenootjes, die plaatsvond in de Antwerpse bioscoop Majestic, werd bijgewoond door heel wat culturele prominenten. Men hoopte immers dat het succes van deze film de basis zou leggen voor een echte Vlaamse filmnijverheid. Voor de binnenopnamen ging men naar de Berlijnse Johannestalstudio, een van de meest geavanceerde studio's van toen. Het boek en de film verhalen de guitenstreken van de charismatische knaap de Witte, vertolkt door Jef Bruyninckx, die later de steracteur zou worden van heel wat films van Vanderheyden en tenslotte zelf op de regisseursstoel zou plaatsnemen. Aan de losse, episodische structuur van het boek paste scenariste Edith Kiel een mouw door de toevoeging van een liefdesgeschiedenis, door Ernest Claes zeer geapprecieerd. Later merkte Kiel op dat zijzelf de feitelijke regisseur was van De Witte en alle andere films van Vanderheyden. Noch Willem Benoy, de toenmalige directeur van de Antwerpse KNS (die ook de onderwijzer speelt), noch Vanderheyden waren volgens haar opgewassen tegen de taak. Maar het was alleszins het begin van het erg productieve filmbedrijf van Vanderheyden en Kiel.