God schiep de mens (1946)

Uit de door de fascisten gecontroleerde Italiaanse filmindustrie bloeide begin jaren 40 het neorealisme op, dat een van de belangrijkste naoorlogse filmstromingen zou worden. Brusselaar Jan Van Roy was sterk onder de indruk van dit genre en het volledig in eigen beheer gedraaide God schiep de mens werd een eerste Vlaamse poging in die richting. Autodidact Van Roy, die slechts één jaar filmschool (NARAFI) had gevolgd, trok voor zijn sociaal liefdesdrama naar het Limburgse Eisden, waar hij een amateurcast rekruteerde uit de plaatselijke bevolking. Het verhaal, dat opgebouwd is uit lange sequentie-opnamen en mediterende stroken zwart, wordt begeleid door een dwepende voice-off van Van Roy in het Limburgs dialect. God schiep de mens schetst de amoureuze verwikkelingen en de uiteindelijke ondergang van een eenvoudige grenssmokkelaar. Dit mooi naturalistisch noodlotsdrama, door Van Roy zelf bestempeld als een drama over goed en kwaad, verdween in zijn kelder na een vernietigende persvisie te Brussel. Van Roy draaide pas in 1966 een tweede langspeelfilm (De grote eenzaamheid; Van Roy ontbrak echter het geld om deze film af te werken) en maakte van de gelegenheid gebruik om zijn eerste film te hermonteren en de stroken zwart te verwijderen. Wat van God schiep de mens vandaag nog rest, is een vrij onvolledige versie van 35' of een zestigtal plans. Toch geeft deze verminkte kopie nog een uitstekend beeld van de rijke poëtische en visuele kracht van dit vergeten Vlaamse filmwerk.