Jeudi, on chantera comme dimanche (1967)

De enige langspeelfilm van Luc de Heusch, een cineast-etnoloog die zich vooral toelegde op kunstfilms en antropologische documentaires, is meer dan 30 jaar na dato niet verouderd. Integendeel, hij heeft niets aan frisheid en kracht ingeboet en loopt in zekere zin reeds vooruit op het werk van Ken Loach. Het mooie, zij het bittere, verhaal speelt in het Wallonië van de werkloosheid, waar een jonge verkoopster en een trucker gekneld zitten tussen hun geluksdromen en de economische crisis. Ze zijn jong, mooi en verliefd, maar rondom hen gaapt een wereld in verval, waarin fabrieken sluiten en een gedesillusioneerd proletariaat stakingen afkondigt. De opbouw is stevig en klassiek (Hugo Claus schreef mee aan het scenario), maar de film haalt verschillende genres door elkaar - komedie en drama, liefdesverhaal en sociaal realisme - en forceert al te zeer het happy end. De film werpt daarbij een cynische blik op de sixties, die belachelijk "golden" lijken. In deze wereld van ongebreideld kapitalisme behouden de personages desondanks hun onverwoestbaar geluksstreven en hun hoopvolle naïveteit, als een Adam en Eva die zich vastklampen aan een onverbiddelijk verloren paradijs. Als er enige verwantschap met ander werk dient gezocht, dan zou die te vinden zijn bij Agnès Varda's Le bonheur of bij de Italiaanse komedies uit neorealistische hoek. De film, geproduceerd door Henri Storck in moeilijke financiële omstandigheden, stond destijds wellicht te dicht bij de sombere werkelijkheid, die niemand onder ogen wilde zien. Vandaag krijgt hij echter zijn volle betekenis: die van een rake milieuschets met een aardig verhaal, uitgewerkt tegen een achtergrond van industriële verkommering.