Le huitième jour (1996)

Vier jaar nadat Toto le héros de Caméra d'or wegkaapte te Cannes, behaalde Jaco Van Dormael een tweede triomf op de Croisette: de prijs voor de beste vertolking, te verdelen tussen de twee hoofdacteurs in zijn nieuwste film, Daniel Auteuil en Pascal Duquenne (de jonge trisomiepatiënt uit "Toto"). Laatstgenoemde vertolkt hier een mongool die de instelling ontvlucht om zijn (overleden) moeder te gaan zoeken en onderweg toevallig een verweesd kaderlid ontmoet: de onschuldige gehandicapte en de uitgebluste yuppie ondernemen samen een initiatiereis, die, naarmate Georges zich inwerkt in de pragmatische leefwereld van Harry, zal uitmonden in wederzijdse affectie. Tussen droomsfeer en humor, pure emotie en verfrissende naïviteit, schuwt deze film elk goedkoop medelijden met de Downpatiënten, om het accent te leggen op hun innerlijke rijkdom en grote verbeeldingskracht en aan te tonen hoe loos het begrip "anders-zijn" wel is. Ondanks de stormloop op de Belgische (700.000 toeschouwers op zes maanden tijd) en later ook de Franse en buitenlandse bioscopen, waren de critici in Cannes allesbehalve mild: "een gijzeling van de gevoelens om je tot tranen te dwingen" ({Libération}), of nog "suikerstroop voor de massa" ({Variety}). Maar het internationale succes deed de polemiek verstommen: ook al wordt de film naar het einde toe nogal "gemakkelijk" (het uitstapje naar zee van de mongolen, het weerzien van Harry met diens gebroken familie, de droomachtige zelfmoordscène van Georges), is het op zijn minst overdreven dit "berekende ronselarij" te noemen, want de film ontpopt zich gaandeweg als een les in liefde en vrijheid dankzij (onder meer) het aanstekelijke en overtuigende spel van Duquenne.