Met den helm geboren (1939)

Met den helm geboren, de tweede van drie films die Jan Vanderheyden in 1939 en 1940 draaide, werd door de pers laaiend enthousiast onthaald. Het komische melodrama handelt over de strijd die enkele dappere adolescenten voeren om niet aan de zelfkant van de maatschappij te belanden. Sociale kritiek was echter veraf. In de wereld van het echtpaar Vanderheyden-Kiel waren de arbeider, de kasteelheer en de priester opperbeste vrienden en was het onrecht te wijten aan enkele boosaardige individuen. Jan (opnieuw een hoofdrol voor Jef Bruyninckx) heeft zijn vader verloren en opdat zijn moeder, broertje en zusje in de boerderij in Boschheide zouden kunnen blijven wonen, gaat hij in Antwerpen als dokwerker aan de slag. Hij raakt slaags met een schooier, Stoefke (een rol van Nand Buyl), die voor de zoveelste keer zijn mondvoorraad steelt. Hoewel de vechtpartij hem zelfs zijn baan kost, sluit hij al snel vriendschap met de dief. Hij vindt een tijdelijk onderkomen bij diens zieke moeder en vadsige stiefvader en werkt kortstondig als kelner. Dankzij de tussenkomst van de dorpspriester worden zijn vooruitzichten gunstiger. Fred Engelen geeft uitmuntend gestalte aan wat misschien wel het meest memorabele personage zou worden uit het hele oeuvre van Vanderheyden: de aandoenlijke dorpsidioot Raphael, die Jan achterna is gereisd en iedereen in Antwerpen voor de voeten loopt. Aan het personage Mijnheer Dingemans, vertolkt door Charles Janssens, wijdt Vanderheyden in 1944 een serie korte films.