Toto le héros (1991)

Jaco Van Dormael trok eerder al de aandacht met kortfilms (E pericoloso sporgersi) of met documentaires (L'imitateur en Stade) die reeds de kiemen droegen waaruit later het opmerkelijke Toto le héros zou groeien. Het verhaal, op het eerste gezicht niet echt een verhaal, gaat over een man, Thomas, wiens echte leven volgens hem "gestolen" werd en wiens bestaan verstoken van betekenis bleef. Maar dit alles krijgt diepgang door een reeks flashbacks, door de opbouw (een wirwar van alle levensstadia, van de prille kinderjaren tot het begrafenisfeest) en door het in het leven roepen van een fictieve Toto. Waarheid, leugen en waarschijnlijkheid vormen een onontwarbaar kluwen van tegenstrijdige informatie en zo - temeer daar ook de klank soms niet met het beeld strookt - ontstaat een subtiele vertelstijl. Deze structuur, een onaflatend schommelen tussen subjectiviteit en objectiviteit, tussen allusie en feiten, wordt door de regisseur meesterlijk aaneengeregen tot een samenhangend verhaal waarmee de toeschouwer zich kan blijven identificeren. Vertrekkend van de centrale idee "Ik is een ander" worden meerdere sterke thema's aangekaart, waaronder incest, wraak en doodsverlangen. In zijn verkenning van de kinderlijke leefwereld is Jaco Van Dormael ongetwijfeld het meest vernieuwend. Deze film, die er voor een zeldzame keer in slaagt een auteursfilm en commercialiteit te verzoenen, werd bekroond met de Caméra d'Or te Cannes, alsook met ettelijke internationale prijzen; publiek en critici waren razend enthousiast. Zeker en vast hét filmevenement van dit decennium.